W przyszłości kupując lub budując dom, trzeba będzie się uwzględnić, by jego wartość nie przekroczyła miliona litów, w przeciwnym wypadku rokrocznie będzie należało płacić podatki o kwocie do 10 tys. litów Fot. Marian Paluszkiewicz

Rząd Litwy jest coraz bliższy wprowadzenia powszechnego podatku od nieruchomości, który, zdaniem państwowych strategów od gospodarki, ma uzupełnić coraz bardziej święcący pustką państwowy budżet.

- Powszechny podatek od nieruchomości wartej więcej niż milion litów jest bardzo złym pomysłem, ponieważ zbyt wielu ludzi teraz ma problemy ze spłatą zaciągniętych wcześniej pożyczek na kupno nieruchomości. Jeżeli wysokość podatku sięgnie jednego procenta od wartości domu lub mieszkania, to może się okazać, że w ciągu roku trzeba będzie zapłacić od 1 do 10 tys. litów – powiedział „Kurierowi” Saulius Vagonis, kierownik działu ds. szacowania i badań marketingowych agencji nieruchomości „OberHaus”.

Zdaniem analityka, taka kwota pieniężna, w czasach kryzysu gospodarczego i przybierającej na siłę fali zwolnień i bezrobocia, może się okazać zbyt wysoką dla mieszkańców naszego kraju do uiszczenia dla fiskusa. Vagonis uważa, że, co gorsze, wprowadzenie podatku nie tylko nie osiągnie zakładanego przez rząd celu, ale wręcz przeciwnie spowoduje, że ludzie zamiast spłacać podatek będą sprzedawać swoje drogie mieszkania za zbyt niską cenę. I przenosząc się do mniej wartościowych mieszkań.

- Gdyby rząd zdecydował się na wprowadzenie tego podatku  dwa lata temu, to byłoby dobrym pomysłem. W ten sposób zostałoby przystopowane szaleńcze tempo budowania domów i mieszkań na sprzedaż – mówił Vagonis. Tymczasem, zdaniem analityka, rząd spokojnie drzemał przez cały czas, a rynek nieruchomości coraz dalej brnął w ślepy zaułek wysokich cen, budowy i kupna na kredyt.

– Z powodu tego podatku wszyscy – i my, biznesmeni, i mieszkańcy Litwy będziemy mieli kłopoty – prognozuje przyszłość Vagonis.

Ze zdaniem analityka z „OberHaus” zgadza się Kaetana Leontjeva, ekspert ds. gospodarki z litewskiego Instytutu Wolnego Rynku. Jej zdaniem, obecnie czas na wprowadzenie podatku od nieruchomości jest najmniej odpowiedni.

- Dochody mieszkańców naszego kraju szybko się kurczą, rynek nieruchomości jest w stanie ciężkiej zapaści, a nasz rząd zamiast go wspomóc wprowadza kolejny podatek –  powiedziała Leontjeva, która jest przekonana, że potencjalni nabywcy nowych mieszkań, domów, których szeregi i tak na skutek kryzysu stają się coraz mniej liczne, będą jeszcze bardziej zniechęceni kupnem nieruchomości.

- Sama przez się nieruchomość żadnych zysków nie przynosi. Może generować dochody wówczas, jeżeli ją komuś się wynajmuje, ale przecież z takiej działalności płaci się podatki – dodała Leontjeva. Jej zdaniem podatek, gdyby zostałby wprowadzony w życie, wywrze negatywny wpływ. Między innymi na zamiary nabywców, którzy zanim zainwestują w nieruchomość będą musieli również wziąć pod uwagę, ile w najbliższej przyszłości przyjdzie im zapłacić za swoją własność z tytułu nowego podatku.

Ekspert z Instytutu Wolnego Rynku uważa, że chociaż rząd i zapewnia, że podatek będzie obowiązywał tych właścicieli nieruchomości, których wartość sięga  ponad milion litów, to znajdą się w nim odpowiednie punkty dotyczące opodatkowania i mniej wartościowych mieszkań. Jej zdaniem, przyszły podatek również boleśnie może dotknąć emerytów, którzy mieszkają we własnych domach, z których będą musieli płacić podatki na równi ze wszystkimi innymi bardziej majętnymi właścicielami nieruchomości.

- Ten zakaz, o którym mówi rząd, jest wynikiem pracy grupy roboczej, w skład której, oprócz nas i rządu, wchodzą również przedstawiciele dużych sieci handlowych – powiedziała „Kurierowi“ Zita Sorokienė, wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Drobnych Przedsiębiorców i Handlowców Litwy.

Zakaz jest kolejną próbą władz kraju uporządkowania działalności drobnych przedsiębiorców i handlarzy, którzy prowadzą działalność gospodarczą przy pomocy patentów. Ostatnie podejście rządu, podczas którego próbowano sprzedawców na targach zmusić do korzystania z kas fiskalnych i tym samym do prowadzenia szczegółowej ewidencji rachunkowej, spotkało się ze zdecydowanym sprzeciwem ze strony drobnych handlarzy. Zorganizowali oni szereg protestów przeciwko wprowadzeniu kas fiskalnych i ostatecznie zmusili rząd zrezygnować ze swych zamiarów. Tymczasem dane statystyczne, o których mówią urzędnicy z Ministerstwa Rolnictwa, wykazują, że z powodu braku przejrzystości w handlu na targach budżet naszego kraju traci rocznie około 65-70 mln litów dochodu. Z kolei straty budżetu z tytułu handlu wieprzowiną w tak zwanej „szarej strefie” gospodarki są szacowane na co najmniej 340-400 mln litów. Wprowadzając zakaz odsprzedaży rząd zamierza bardziej uporządkować handel produktami spożywczymi koncentrując go m. innymi w rękach większych spółek oraz hurtowni, których działalność będzie można łatwiej sprawdzać i kontrolować.

- Początkowo od przedstawicieli sieci handlowych usłyszeliśmy propozycję, by zakaz sprowadzania i sprzedaży produktów spożywczych spoza granic kraju miał dotyczyć wszystkich osób ze świadectwem przedsiębiorczości. Od razu powiedzieliśmy, że zaskarżymy do Europy, wówczas dali nam spokój – kontynuowała Sorokienė. Zdaniem Sorokienė, decyzja rządu, która zabrania drobnym przedsiębiorcom odsprzedaży produktów spożywczych przywiezionych na Litwę handlarzom na targach jest dobrym kompromisem pomiędzy rządem, właścicielami sieci hipermarketów i przedstawicielami drobnego i małego biznesu.

Kierownictwo „LEO LT” zapowiada, że od pierwszego lipca wszyscy mieszkańcy kraju za energię elektryczną będą płacić o 4 centy mniej za kilowatogodzinę, więc cena za energię ma wrócić do poziomu 2008 roku.

– Ponieważ zdajemy sobie sprawę z ciężkiej sytuacji, w której znalazła się gospodarka naszego kraju, od drugiego półrocza roku bieżącego, zamierzamy zmniejszyć cenę dla odbiorców energii. W tym celu zamierzamy skorzystać ze wszelkich dostępnych nam środków – powiedział prezes zarządu spółki „LEO LT” Rimantas Vaitkus.

Kęstutis Glaveckas, przewodniczący parlamentarnego Komitetu ds. Finansów i Budżetu w rozmowie z „Kurierem” decyzję kierownictwa „LEO LT” o zmniejszeniu ceny na energię nazwał „populistyczną”. Glaveckas uważa, że „tak niska cena jest tylko tymczasowa, ponieważ gdy tylko zostanie zamknięta elektrownia atomowa w Ignalinie cena znowu pójdzie wzwyż i będzie o wiele wyższa”. Zdaniem przewodniczącego komitetu, po zamknięciu elektrowni ceny mogą się zwiększyć o co najmniej 15-20 centów.

– Skoro kierownictwo „LEO LT” uznało, że w trosce o dobro mieszkańców Litwy można obniżyć cenę za energię od 1 lipca, znaczy to, że w ubiegłym roku cenę  można  byłoby nie zwiększać – powiedział Glaveckas.

Decyzja o zmniejszeniu ceny za energię elektryczną może okazać się dla kierownictwa „LEO LT” spóźnionym krokiem, dzięki któremu próbuje ono zaskarbić  zaufanie rządzącej koalicji. Obecnie w Sejmie coraz bardziej są popularne nastroje dotyczące restrukturyzacji „LEO LT” i ostatecznie całkowitej likwidacji tej spółki. Kolejne posiedzenia, podczas których dyskutowano na temat dalszych losów „LEO LT”, szczycącej się mianem narodowego inwestora w budowie nowej elektrowni jądrowej, odbyły się w środę w litewskim Sejmie. Posiedzenia parlamentarnego Komitetu ds. Ekonomiki oraz Energetyki Atomowej zostały utajnione. Arvydas Sekmokas, minister energetyki Litwy, odpowiadając na pytania dziennikarzy, dlaczego utajniono  posiedzenia, stwierdził, że „wolałbym nie mówić o tym, co ustalono na tych posiedzeniach, ponieważ nie chcemy, aby na uczestników tych posiedzeń próbowano wywierać jakiś wpływ”.

Tymczasem zbliża się data zamknięcia litewskiej elektrowni jądrowej w Ignalinie i cena, za jaką mieszkańcy naszego kraju będą nabywali energię elektryczną  pozostaje dużą niewiadomą nawet dla ekspertów z dziedziny gospodarki i energetyki. Scenariusz wzrostu ceny za jedną kilowatogodzinę, opracowywany przez analityków, podaje, że cena zwiększy się od 10 do 20 centów i może oscylować w granicach 50 – 60 centów za 1 kwh. Co prawda, coraz częściej mówi się, że prawdopodobny jest również tak zwany czarny scenariusz, gdy cena kilowatogodziny będzie wynosiła  nawet 1 Lt.

Witold Janczys

- Chcemy, aby traktowano i szanowano nas jak ludzi, a nie zwracano się do nas niczym do bezużytecznych przedmiotów – powiedziała „Kurierowi” Danuta Iljina, przewodnicząca związku zawodowego zrzeszającego kierowców oraz pracowników stołecznej zajezdni trolejbusowej „Vilniaus troleibusai”.

Zdaniem przewodniczącej, sytuacja w spółce staje się coraz gorsza. Kierownictwo spółki od stycznia, gdy się rozpoczęła kampania, lansowana przez rząd premiera Kubiliusa, „zaciskania pasa” i oszczędzania woli oszczędzać kosztem zwykłych kierowców, a nie administracji. – Kierownicy spółki, mówią nam, że skoro ich wynagrodzenia są mniejsze o 15 proc., musimy się zgodzić z tym, że nasze również się obniżą. Zapominają tylko o tym, że gdy zarabia się po 5 000 – 10 000 litów, to mniej boleśnie odczuwa się zmniejszanie wynagrodzenia, podczas gdy zwykli kierowcy, którzy  zarabiali 2 100   – obecnie dostają zaledwie 1 600 litów  – powiedziała Iljina. Jej zdaniem, nie jest to pierwszy raz, gdy kierownicy spółki wolą zapomnieć o tym, że ich wynagrodzenia znacznie są większe, niż kierowców, którzy pracują w ciężkich warunkach,  mają nadgodziny i są skazani na zaledwie 1500 – 2000 litów wynagrodzenia. Kierowcy zarzucają  kierownictwu nie tylko, że nie troszczą się o szeregowych pracowników, ale również oskarżają go o korupcję i naruszania Kodeksu Pracy. Iljina w rozmowie z „Kurierem” powiedziała, że „w spółce żaden dział administracji  nie pracuje zgodnie z ustawami”.

Tymczasem Vaidotas Antanavičius, dyrektor należącej do stołecznego samorządu spółki „Susisiekimo paslaugos” jest zdania, że „w zajezdni trolejbusowej wszystko jest w porządku, administracja działa dobrze i utrzymuje poprawne stosunki z większością pracowników, którzy wolą pracować”. Antanavičius jest przekonany, że wszystkie pikiety, grożenie kierownictwu zajezdni i stołecznemu samorządowi są przejawem ambicji kierownictwa związku zawodowego zajezdni. Związku, który próbuje obecnie umocnić swoje pozycje wśród kierowców i zbić tzw.  kapitał polityczny.

- Związkowcy skarżą się, że odebrano nadgodziny, tymczasem chyba zapominają, jak  przecież od kilku lat sami walczyli o to, aby dodatkowe godziny pracy były zmniejszone – powiedział Antanavičius. Zdaniem dyrektora, zarzuty związkowców na temat, że dla kierowców zbyt drastycznie są zmniejszane wynagrodzenia, a kierownictwo utrzymuje prawie takie same – nie są  prawdą. Dyrektor twierdzi, że obecnie wynagrodzenia kierownictwa spółki „Vilniaus troleibusai” zmniejszyły się nie o 300 litów jak kierowców trolejbusów, a  co najmniej o 1000 litów.

- Kierownictwo od lat składa różne obietnice, ale nic nie działa w tym kierunku, więc teraz jednak zamierzamy walczyć o nasze prawa – o godne wynagrodzenia i dobre warunki  pracy. Jeżeli nasze kierownictwo nie wysłucha naszych próśb, będziemy strajkować – podsumowała Iljina.

Piękna słoneczna pogoda dopisywały dobremu nastrojowi uczestników święta Fot. Marian Paluszkiewicz

Pochodem aleją Gedymina, główną ulicą Wilna, w sobotę Polacy litewscy uczcili Dzień Polonii i Polaków za Granicą, Dzień Konstytucji 3 Maja Rzeczpospolitej Polskiej oraz 20-lecie powstania na Litwie Związku Polaków na Litwie.

„Czy wszyscy w tym pochodzie są Polakami?” – takie oto pytania padały pośród turystów z Polski.

- Jestem bardzo dumny z tego, że my, Polacy, możemy przejść ulicami Wilna, zademonstrować, że mimo wszelkich przeciwieństw losu jesteśmy jednością – powiedział „Kurierowi” Mieczysław Piotrowski, mieszkaniec Mejszagoły, który razem z córką i żoną, maszerował w szeregach mejszagolan.

Manifestanci nieśli flagi i szyldy informujące, skąd przybyli i jakie koła ZPL, szkoły, zespoły muzyczne i miejscowości reprezentują Fot. Marian Paluszkiewicz

Jak poinformował „Kurier” sekretarz Związku Polaków na Litwie Edward Trusewicz, w pochodzie, tej manifestacji polskości, na ulicach Wilna wzięło udział około 8 tys. Polaków. Głównymi ulicami miasta maszerowali przedstawiciele ZPL, AWPL, harcerze, kombatanci, uczniowie i nauczyciele z polskich szkół, członkowie zespołów artystycznych. Na przedzie pochodu szła orkiestra „Trimitas“.  Rzeczpospolitą Polską, podczas obchodów Święta Polonii i 20-lecia ZPL na Litwie reprezentowali wicemarszałek Sejmu RP Jarosław Kalinowski, senator Maria Pańczyk-Poździej z komisji ds. emigracji i łączności z Polakami za granicą i ambasador RP na Litwie Janusz Skolimowski.

Entuzjazm i dobry nastrój emanowały z twarzy uczestników pochodu Fot. Marian Paluszkiewicz

- Moi koledzy i ja bierzemy udział w pochodzie, ponieważ jesteśmy Polakami i uważamy to za nasz obowiązek – powiedział „Kurierowi” Robert Masłowski, uczeń jednej ze szkół rejonu wileńskiego. Radość i dobry nastrój, demonstrowane przez maszerujących, udzieliły się przyglądającym się pochodowi z chodników tłumom, zdecydowanie zdominowanym przez turystów. Trwający ponad godzinę przemarsz Polonii zakończyła msza święta w kaplicy Ostrobramskiej odprawiona przez księdza prałata Jana Kasiukiewicza,  proboszcza parafii św. Teresy w intencji wszystkich Polaków.

Następnie w jednej z największych stołecznych sal koncertowych odbył się uroczysty koncert polskich zespołów. Na scenie wystąpił również gość z Polski, znany aktor oraz piosenkarz Łukasz Zagrobelny.

---

20-lecie Związku Polaków na Litwie

Na czele pochodu kroczyli prezes ZPL, poseł Michał Mackiewicz, przewodniczący Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, poseł i kandydat na prezydenta Litwy Waldemar Tomaszewski, kombatanci i dygnitarze z Polski Fot. Marian Paluszkiewicz

ZPL jest najliczniejszą polską organizacją na Litwie, liczy około 11 tys. osób. Organizacja została założona w maju 1989 roku. Obecnie Związek Polaków na Litwie liczy 15 oddziałów. W kołach ZPL są zrzeszeni Polacy nie tylko w Wilnie oraz Wileńszczyźnie, ale też w Kownie, Kłajpedzie, Druskiennikach, Kiejdanach i Jeziorosach. Z okazji 20-lecia organizacji depesze gratulacyjne na ręce prezesa Michała Mackiewicza przesłali prezydent RP Lech Kaczyński, premier Donald Tusk oraz marszałkowie Sejmu Bronisław Komorowski i Senatu Bogdan Borusewicz.

---

Epidemiolodzy alarmują, że wirus świńskiej grypy może zabić do siedmiu, dziesięciu milionów ludzi Fot. Marian Paluszkiewicz

Wirus świńskiej grypy z Meksyku błyskawicznie rozpowszechnia się po świecie i zbiera śmiertelne żniwo. Tymczasem lekarze oraz epidemiolodzy na Litwie zapewniają, że epidemia nam nie grozi, chociaż leków, które rzekomo mają być skuteczne przeciwko wirusowi, wystarczy zaledwie dla 4 proc. mieszkańców kraju.

Litewskie spółki przetwórstwa mleka wkrótce będą musiały konkurować z sąsiadami z Polski Fot. Marian Paluszkiewicz

Studenci i wykładowcy filii UwB w Wilnie wspólnie tworzą młodą, europejską i ambitną uczelnię Fot. archiwum UwB

Wykładowcy z Polski i najlepszych litewskich uniwersytetów, stypendia za dobre wyniki w nauce. Świetnie wyposażona biblioteka, pracownia komputerowa oraz nauka w ojczystym polskim języku – wszystko to swym studentom oferuje Filia Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.

- Studenci, którzy podjęli naukę na naszym wydziale, płacą za studia w ciągu roku 1000 litów, tymczasem za naukę na państwowych uniwersytetach w naszym kraju trzeba płacić o wiele więcej – powiedział „Kurierowi” dziekan Filii UwB w Wilnie dr hab. Jarosław Wołkonowski, prof. UwB.

Mimo, że Filia UwB w Wilnie działa od 2 lat i jest młodą uczelnią, to jednak troszczy się i otacza opieką każdego swego studenta. Na uczelni działa Biuro Karier, za pośrednictwem którego studenci mają szansę podjąć najpierw staż, a później i pracę w przedsiębiorstwach lub firmach na Litwie.

– Dokładamy wszelkich starań, aby studenci naszego wydziału byli aktywni nie tylko na wykładach, ale również na rynku pracy – powiedziała „Kurierowi” dr Alina Grynia, prodziekan Filii. Jej zdaniem, kolejnym atutem polskiej uczelni na Litwie jest to, że studenci wspólnie z wykładowcami ją tworzą. Uczelnię młodą, dynamiczną i niebojącą się nowych wyzwań, zbudowaną na wzajemnym zaufaniu i szacunku zarówno studentów, jak i wykładowców.

- Studenci naszej uczelni za dobre wyniki w nauce otrzymują stypendium naukowe. W Filii, wśród studiujących tu około 300 studentów, jest ich 30. Każdy student, na równi ze studentami Polakami, którzy pobierają naukę na litewskich uniwersytetach, może się ubiegać o stypendium Fundacji Semper Polonia i takie stypendium otrzymuje – mówił Wołkonowski.

„Rozważamy wprowadzenie dwóch nowych kierunków na uczelni” – mówił dziekan Filii UwB w Wilnie dr hab. Jarosław Wołkonowski, prof. UwB Fot. Marian Paluszkiewicz

Dziekan również zaznaczył, że w bliskiej przyszłości władze wydziału planują uruchomienie dwóch nowych kierunków – europeistyki i stosunków międzynarodowych. Studenci w trakcie studiów europeistyki zdobędą wiedzę z zakresu prawa Unii Europejskiej i prawa europejskiego, historii Europy oraz będą się uczyli dwóch języków UE. Po ukończeniu studiów będą mogli podjąć pracę na wszystkich szczeblach administracji terytorialnej i w instytucjach UE. Natomiast studia stosunków międzynarodowych charakteryzują się pogłębioną wiedzą z zakresu socjologii i historii. Mają one na celu przygotowanie specjalistów z zakresu współpracy transgranicznej oraz międzynarodowych stosunków gospodarczych.

Dziekan zapewniał, że drzwi uczelni, mimo że studia odbywają się w trybie dziennym, są otwarte również dla pracujących studentów. Zajęcia dla takich studentów są organizowane w dogodnym dla nich czasie.

– Zamierzamy również rozpocząć budowę nowego gmachu przy ul. Aguonų 22, w którym rozlokuje się Filia – dodał Wołkonowski. W nowym pięciokondygnacyjnym gmachu, którego budowę  planuje się rozpocząć jeszcze tego roku, będzie się mieścił dziekanat, sale wykładowe dla studentów wszystkich czterech kierunków, w pobliżu znajdzie się parking na ponad 80 samochodów.

Władze oraz studenci Filii UwB w Wilnie zapraszają wszystkich chętnych, którzy chcieliby się zapoznać z uczelnią, wykładowcami oraz studentami w sobotę, 18 kwietnia, na Dzień Otwartych Drzwi od godz. 10.00 do 17.00 przy ul. Kalvarijų 143.